سوزن خشک چیست؟

سوزن خشک (dry needling) شکل غربی “طب سوزنی” است و این نوع روش درمان دارای نام های مختلفی است. سوزن خشک متداول ترین نام است.

درمان با طب سوزنی بر اساس طب سنتی چینی انجام می گیرد.

شکل مدرن از این طب یعنی سوزن خشک بر اساس مطالعات علمی نوروآناتومی پیشرفته و تحقیقات گسترده بر روی سیستم اعصاب و سیستم اسکلتی –عضلانی  در غرب ایجاد شده است.

سوزن خشک در فیزیوتراپی شامل استفاده از یک سوزن به عنوان یک عامل فیزیکی به منظور ایجاد تحریک مکانیکی با هدف غیر فعال کردن نقاط ماشه‌ای می‌باشد.

برای درمان دردهای اسکلتی عضلانی استفاده می‌شود که باعث کاهش درد، افزایش دامنه حرکتی و بهبود کیفیت زندگی می‌شود سوزن خشک در فیزیوتراپی برای ناحیه‌ای از عضله استفاده می‌شود که دچار اختلال حرکتی[۱] (مثل نقاط ماشه ای) شده‌باشد.

این پروسه درمانی تلاش می‌کند که تنشن عضله را کاهش داده، عملکرد نرمال عضله را بازگرداند و درد را از بین ببرد

سوزن خشک چیست به همراه فواید و عوارض

تفاوت بین طب سوزنی و سوزن خشک

هدف و فلسفه ای که پشت  روش درمانی سوزن خشک وجود دارد، بر اساس تئوری های باستانی و یا اصول طب سنتی چینی نیست.

به کارگیری روش مدرن سوزن خشک (dry needling) توسط متخصص طب سوزنی بر اساس مطالعات نوروآناتومی غربی و تحقیقات علمی مدرن بر روی سیستم عصبی و سیستم اسکلتی-عضلانی می باشد.

به هر حال، در هر دو روش طب سوزنی و سوزن خشک (dry needling) از وسیله ی یکسانی استفاده می شود؛ یک سوزن جامد باریک.

تسکین درد با سوزن خشک

۱- فرو کردن سوزن خشک در نقاط ماشه ای عضلات با ایجاد اختلال در موتورهای عضله، موجب شل شدن آن ها می شود.

۲- با ایجاد برش های خیلی کوچک توسط فرو کردن سوزن در اندام، در بافتی که دچار اختلال و درد است، یک پاسخ درمانی محلی ایجاد می شود که در نتیجه از طریق روند بهبودی طبیعی، عملکرد طبیعی خود را به دست می اورد.

۳- استفاده از سوزن خشک (dry needling) موجب تحریک مسیرهای عصبی می شود، که با ایجاد اختلال در رسیدن پیام های درد به سیستم عصبی مرکزی، موجب توقف درد می شود. فرآیند کنترل درد به صورت زیر است:

•  سرکوب اپیوئیدها در سطح نخاع.
•  نظریه ی کنترل دروازه ی درد.
• فعال سازی نوروترانسمیترها در سیستم عصبی مرکزی، که در یک سیستم مهار کننده ی درد شرکت می کنند و این پاسخ  توروترانسمیترها به کاهش درد در سایر نواحی بدن کمک می کند.

۴- Dry needling (سوزن خشک)، از طریق آزاد سازی برادی کینین، ماده ی P، و سایر پروتئین ها و نوروترانسمیترهای بدن،  یک پاسخ شیمیایی محلی ایجاد می کند که موجب مسدود شدن مسیر انتقال پیام های درد می شود.

در طب سوزنی، متخصص سوزن‌های استریل بسیار ظریفی را در نقطه‌های خاصی در امتداد مریدین‌ها فرو می‌کند و سپس سوزن‌ها را برای تحریک چی (جریان انرژی) اندکی دستکاری می‌کند که این کار موجب بروز احساس درد سنگین و خفیفی می‌شود که اگر بیمار از قبل در مورد آن آگاهی نداشته باشد اندکی برایش عجیب خواهد بود! هدف متخصص طب سوزنی برانگیختن همین واکنش است، چون چنین واکنشی با فعال کردن فشار روی نقاط مشخص تسکین درد را موجب می‌شود. فعال کردن بعضی نقاط آسان‌تر و تأثیر آنها در آرام کردن درد قوی‌تر است.

متخصص طب سوزنی برای درمان درد پشت و کمر معمولاً بر روی نقاط واقع در محل درد یا نقاط اصلی روی دو سمت کمر، حتی در صورت درد یک طرف، متمرکز می‌شود. نقاط انتهایی یا دیستال نقاطی هستند که در محل درد قرار ندارند، اما پرداختن به آنها برای درمان مشکل مفید دانسته می‌شود. این نقاط نیز معمولاً در کف پا یا پایین پا قرار دارد. همچنین متخصص سوزن را، صرف نظر از محل خاص درد، در شماری از نقاطی فرو می‌کند که معمولاً به درمان آسیب دیدگی‌های تاندون‌ها و عضلات، درد استخوان و مفصل یا مشکلات مربوط به رباط‌ها کمک می‌کند.

طول مدت و زمان‌ بندی جلسه‌های درمان

یک جلسه‌ طب سوزنی معمولاً 20 تا 30 دقیقه طول می‌کشد و در طول این مدت سوزن‌ها در جای خود باقی می‌ماند. بر اساس ارزیابی‌های اولیه ممکن است سوزن‌ها مدت کوتاهی درون بدن باقی بماند، و به تدریج همگام با آشنا شدن بیمار با فرایند درمان زمان هر جلسه و تعداد سوزن‌های مورد استفاده افزایش یابد.

تأثیر طب سوزنی تراکمی است، بنابراین درمان گاهی به چند جلسه، معمولاً 6 تا 8 جلسه، نیاز دارد. تسکین درد به موازات پیشرفت درمان بیشتر می‌شود، البته سرعت واکنش نشان دادن بیماران با یکدیگر متفاوت است. برای مثال واکنش نشان دادن عارضه‌های مزمن غالباً زمان بیشتری می‌برد و گاهی اوقات حتی عارضه در ابتدای درمان تشدید می‌شود، اما طب سوزنی معمولاً حتی برای این عارضه‌ها نیز پس از گذر از مرحله اولیه ناراحتی مفید خواهد بود.

اثرات جانبی، عوارض و دلایل عدم انجام طب سوزنی

تاکنون اثرات جانبی بسیار اندکی برای طب سوزنی گزارش شده است و همین عوارض انگشت‌شمار، مانند سرگیجه یا کبودی جزیی اطراف محل‌های فرو کردن سوزن، نیز معمولاً ملایم است و به خودی خود برطرف می‌شود. اگرچه برای طب سوزنی نیز مانند هر روش درمانی دیگری شرایط خاصی وجود دارد که بهتر است طب سوزنی تحت آن شرایط خاص مورد استفاده قرار نگیرد. توصیه می‌شود افراد مبتلا به حساسیت به فلز یا هموفیلی به هیچ عنوان به طب سوزنی روی نیاورند و طب سوزنی بیماران دارای پیس میکر یا ضربان‌ساز نیز با احتیاط انجام شود.

تمرینات EMS (Electrical Muscle Stimulatio)  که به عنوان تحریک الکتریکی عضلانی شناخته شده، نوعی از تکنولوژی است که عضلات شما را از بیرون فعال می‌کند در حالی که شما آن‌ها را از داخل فعال می‌کنید. عضلات بدن شما می‌توانند علاوه بر ایمپالس‌های عصبی صادر شده از مغز شما توسط تحریک الکتریکی سطحی نیز منقبض شوند. این جریان‌ها توسط یک دستگاه الکتریکی به نام EMS تولید می‌شوند و معمولا از طریق پدهایی که بر روی پوست قرار می‌گیرند، سبب انقباض عضلات می‌شوند.

در حالی که جزییات کار وابسته به مدل تجهیزات و نوع نظارتی که به شما می‌شود، است، اما این ورزش تاثیر گذار است. در استدیو ویلسون،‌ تمرینات شامل یک لباس مخصوص که خیس می‌شود و ۲۰ الکترود دارد روی گروه‌های عضلانی اصلی مانند سرشانه، جلو بازو و چهارسر می‌نشیند. زمانی که فرد مشغول انجام تمرینات با وزن بدن و یا با وزنه‌های سبک است، برای مثال ست تمرینات دایره‌ای شامل اسکوات، شنا روی دست، پروانه و… یکی از مربی‌های آموزش دیده  از یک دستگاه بی‌سیم جهت ارسال ایمپالس‌ها با شدت‌های مختلف به  عضلات استفاده می‌کنند.

این ایمپالس‌ها احساس لرزش‌های شدیدی را که نه راحت و نه دردناک هستند، ایجاد می‌کنند و عضلات را به طور غیر ارادی ۴۰ بار در ثانیه منقبض می‌کنند، ۲۰ برابر بیشتر از آن چیزی است که اغلب مردم می‌توانند در حالت عادی با میل خودشان عضلات را منقبض کنند.

از توانبخشی به استدیوها

تمرینات EMS یا تحریک الکتریکی عضله چیز  جدیدی نیست. دکتر جیسون‌داپور پزشک متخصص طب ورزشی در کلمبوس اوهایو می‌گوید: این تکنولوژی مدتی است که در بیمارستان‌ها و توسط ورزشکاران حرفه‌ای مورد استفاده قرار می‌گیرد.

برای اهداف توان‌بخشی، این تکنولوژی منطقی به نظر می‌رسد: این دستگاه می‌تواند به حفظ و فعال کردن عضلاتی که پس از آسیب دیدگی یا عمل جراحی دچار آتروفی شده‌اند، کمک کند. برای مثال پس از عمل جراحی زانو، عضلات چهارسر به خواب می‌روند و استفاده از این دستگاه برای کشش زانو و مقابله با سفت شدن آن بعد از عمل ضروری است. بنابراین منطقی به نظر می‌رسد ورزشکاران حرفه‌ایی ممکن است از این دستگاه، که ارزان و در دسترس عموم نیست، استفاده کنند تا به اهداف رقابتی خود برسند.

ولی اخیراً از آنجا که تمرینات EMS بیشتر در دسترس عموم قرار گرفته و افراد بیشتری اجازه دارند از آن استفاده کنند، مزایای آن کمتر نمایان می‌شود. با این وجود تحقیقات انجام شده نشان دهنده مزایای تقویت کننده این دستگاه در میان افراد ضعیف، عمل شده یا آسیب دیده است نه فقط کسانی که جهت تناسب اندام از این دستگاه استفاده می‌کنند، است.

فواید تمرینات EMS

EMS یک ابزار عالی برای کمک به توانبخشی پس از آسیب به عضلات است. این دستگاه نه تنها بر روی بازیابی قدرت عضله کار می‌کند، بلکه در ترمیم بافت‌های آسیب‌دیده نیز مؤثر است. برای افرادی که آسیب زیادی به کمرشان وارد شده و به یک صندلی یا صندلی‌چرخدار در چند ماه محدود می‌شوند، برداشتن اولین گام به سمت پیاده‌روی می‌تواند درد آور و گاهی اوقات غیر ممکن باشد.

در سال‌هاي اخير براي افزايش قدرت و کارايي ورزشکاران از روش EMS يا تحريک الکتريکي استفاده مي‌شود. اين روش کمي درد ايجاد مي‌کند، اما فوايد موثر آن مشاهده شده‌اند. محققان روشي براي کاهش درد ابداع کرده‌اند و همچنين به بررسي تاثيرات اين روش‌ها در مقايسه با روش‌هاي سنتي پرداخته‌اند.

نزديک به 20 سال است که از روش تحريک الکتريکي)EMS انقباض ماهيچه‌ها به وسيله ايجاد تحريکات الکتريکي دروني) براي بالا بردن کارايي ورزشکاران و بالا بردن قدرت ماهيچه‌ها و حجم آنها استفاده مي‌شود. استفاده از اين روش نتايج خوبي در بالا بردن قدرت ماهيچه‌ها داشته است. با اين وجود، واکنش بدن به اين نوع تمرين، درد و تاثيرات منفي استفاده زياد از اين روش را محدود کرده است.

به همين دليل، استفاده از روش EMS بايد با روش‌هاي پوياي ديگر همراه باشد. براي مثال، با استفاده از روش EMS، بر قدرت و کارايي هوازي در ارتفاع پرش و سرعت دويدن موثر است. اين نتايج را مي‌توان با توجه به ساز و کار به کارگيري ماهيچه‌هاي مختلف که با انقباض اختياري آنها متفاوت است، توجيه کرد.

در حقيقت، دردي که به هنگام استفاده از EMS ايجاد مي‌شود کارايي را محدود مي‌کند. براي حل اي مشکل، مي‌توان از انقباض اختياري ماهيچه‌ها و EMS همزمان استفاده کرده به اين روش EMS تحميلي گفته مي‌شود.

تحريک الکتريکي به هنگام حالت انقباضي و غير عادي حرکت، صورت مي‌گيرد. انقباض اختياري باعث مهار شدن فعاليت گيرنده‌هاي عصبي درد مي‌شود که به وسيله EMS ايجاد مي‌شوند. اما تاثير تحريکات الکتريکي تحميلي بر قدرت ماهيچه‌ها و کارايي هوازي چيست؟ آيا اين روش امکان افزايش يا کاهش کارايي نسبت به حالت سنتي را مي‌دهد؟

براي پاسخگويي به اين سوالات، گروهي از محققان اسپانيايي دو حالت تمرين مختلف را بر روي 28 نفر مقايسه کردند. هدف مطالعات مقايسه تاثيرات کوتاه مدت ورزش بر قدرت و کارايي هوازي ماهيچه‌ها، با استفاده يا بدون استفاده از EMS است.

اين آزمايشات 6 هفته‌ به طول انجاميد، چهار هفته‌ تمرين و دو هفته‌ بدون تمرين.

تمرين شامل هشت سري 10 تايي تکرار کشيدن دو طرفه زانو (کشيدن پا) با 70 درصد انقباض اختياري بود، همراه با سه دقيقه استراحت بين هر سري. هر تکرار روند خاصي را دنبال مي‌کرد، يک ثانيه براي انقباض، يک ثانيه براي حالت خارج از مرکز و يک ثانيه بين هر تکرار. 28 نفر در سه گروه تقسيم شدند:

- گروه EMS + قدرت:

اين گروه هنگام روند انقباضي و هر تکرار، EMS دريافت مي‌کردند. (120 هرتز در ميکرو ثانيه(.

- گروه قدرت :

اين گروه روند را به طور معمولي انجام دادند.

- گروه کنترل:

اين گروه هيچ فعاليتي در طول مدت مطالعه انجام ندادند.

براي مقايسه تاثيرات اين روند، همه شرکت کنندگان را دقيقا قبل از شروع مطالعات و چند روز پس از چهار هفته‌ ورزش و دقيقا بعد از دوره ورزشي مورد آزمايش قرار دادند.

- ماکزيمم قدرت زانو در کشش:

زاويه مفصل زانو 60 درجه بود و انقباض حدود سه تا پنج ثانيه به طول انجاميد.

- تست پرش عمودي:

همه افراد سه بار در حالت‌هاي پرش همراه با چمباتمه زدن، پرش CMJ و پرش Abalakov پريدند.

- دوي سرعت 20 متر:

آنها سه بار با در نظر گرفتن زمان دويدند و بهترين اين سه بار تجزيه و تحليل شد.

نتايج اصلي اين مطالعات نشان مي‌دهد که بعد از چهار هفته‌ ورزش، دو روش ورزشي امکان بهتر شدن قدرت عضلات کششي زانو را مي‌دهد (40.2 درصد براي گروه قدرت + EMS و 31.4 درصد براي گروه قدرت). در مقابل، هيچ تاثيري در حيطه پرش‌هاي عمودي و دوي 20 متر ديده نشد. در مورد پرش Abalakov، ارتفاع پرش براي گروه EMS + قدرت بعد از انجام تمرينات ضعيف بود. بعد از دو هفته‌ تمرين، همه معيارها در گروه EMS + قدرت بالا رفت و قدرت اعضاي بالايي بدن در گروه قدرت بالا رفت.

در يک دوره چهار هفته‌اي، براي افرادي که به ورزش‌هاي قدرتي زياد عادت نکرده بودند، افزايش قدرت بستگي به انطباق عصبي آنها دارد، با اين وجود براي مشاهده پتانسيل بالاي ايجاد شده به وسيله EMS تحميلي، به نظر مي‌رسد. يک دوره استراحت براي ورزشکاران لازم است. در مقايسه با روند انقباض اختياري، پروسه جبران نياز به زمان بيشتري دارد. با توجه به کارايي هوازي اندازه گيري شده در پرش و دو، به نظر مي‌رسد تمرين توسط EMS براي کارايي در پرش عمودي مناسب نيست، اما تاثيري بر دوي سرعت ندارد. در گروه قدرت + EMS کاهش ميزان زيادي کارايي در زمينه پرش Abalakov وجود دارد. براي دو نوع پرش ديگر کارايي 3.60 درصد و 4.90 درصد کاهش داشته است.

مطالعات نشان داده است که استفاده از روشEMS مي‌تواند کارايي در ارتفاع پرش را افزايش دهد.

به طور خلاصه استفاده از روش EMS باعث افزايش بيشتر قدرت ماهيچه‌ها نسبت به روش سنتي مي‌شود. با اين حال براي مشاهده اين افزايش ورزشکاران به مقداري استراحت نياز دارند.

روش EMS تحميلي که درد را کاهش مي‌دهد از روش EMS سنتي مناسب‌تر است. در زمينه کارايي هوازي، EMS تحميلي ماکزيمم ارتفاع پرش را کاهش مي‌دهد.

در نتيجه‌ مي‌توان گفت براي افزايش قدرت عضلاني مي‌توان از EMS تحميلي استفاده کرد و يک دوره استراحت نيز در نظر گرفت. اما در فعاليت‌ها ورزشي مثلا پرش و دوي سرعت تلفيق EMS با ورزش‌هاي پليومتريک انتخاب بهتري به نظر مي‌رسد.

دستگاه سی پی ام CPM در فیزیوتراپی

برای انجام فیزیوتراپی، دستگاه های سی پی ام یکی از دستگاه هایی می باشند که امروزه کاربرد فراوانی را به خود اختصاص داده اند و مرکز خدمات پزشکی طب نو برای مداوای بیماران از این روش برای انجام فیزیوتراپی در منزل استفاده می کند تا بیمار به روند عادی زندگی خویش بازگردد و از خشکی مفاصل وی جلوگیری به عمل آید.

برای جلوگیری از بروز مشکلاتی که بعد از انجام عمل جراحی و یا در پی بروز بیماری های ارتوپدی رخ می دهد که منجر به کاهش دامنه های حرکتی می شود باید از روش های توانبخشی استفاده شود. دستگاه سی پی ام می تواند از عوارض ناشی از کم تحرکی و بی تحرکی جلوگیری کرده و دامنه حرکتی را در مفاصل افزایش دهد.

موارد استفاده از دستگاه سی پی ام

از دسگاه CPMدر مواردی استفاده می شود که جراحی های زیر بر روی فرد انجام شده است که طب نو برای چنین افرادی خدمات فیزیوتراپی در منزل را با به کار گیری این دستگاه در نظر گرفته است.

جراحی هایی که مربوط به بازسازی و ترمیم مفاصل زانو یا شانه می باشد، جراحی های انجام شده برای پیوند غضروف، جراحی صورت گرفته که برای وجود چسبندگی های ناحیه های کپسول مفصلی هستند و مانند این ها که ممکن است دامنه حرکتی فرد را کاهش دهد باید با استفاده از این دستگاه از پیش آمدن این موضوع جلوگیری شود.

مزایای مداوا با دستگاه CPM

به کار بردن این دستگاه در روش های فیزیوتراپی که با افزایش و بهبود گردش خون همراه است، سبب کاهش و نیز تسکین درد ها می شود و در نتیجه دوره نقاهت را کاهش می دهد.

دستگاه سی پی ام که باز سازی غضروف های صدمه دیده می پردازد باعث می شود که رباط های آسیب دیده به خوبی ترمیم شوند و انعطاف پذیری در مفاصل بهبود یابند که در نتیجه از ایجاد خشکی مفصل و به وجود آمدن چسبندگی های بافتی پیشگیری می شود.

افرادی که قادر به حرکت نیستند، نباید نگران باشند زیرا که مرکز توانبخشی در منزل طب نو فیزیوتراپی در منزل را انجام می دهد و آماده کمک به تسریع بخشیدن در روند بهبود بیماران می باشد.

پس از عمل جراحي به منظور از بين بردن درد، افزايش گردش خون عمومي اندام، كاهش ادم، بهبودي وضعيت مفاصل غضروف هاي سينوويال ،تاخير ايجاد كردن در آتروفي عضله ،كاهش خشكي و جلوگيري از كوتاهي و چسبندگي مورد استفاده قرار مي گيرد. اين دستگاه مي تواند پس از عمل جراحي ترميم ليگامان  يا ساير جراحي هاي داخل مفصلي،ثابت سازي داخلي شكستگي ها  به خصوص شكستگي هاي سطوح مفصلي ، ‌synovectomy، جراحي هاي مفصل جهت كوتاهي ها ، جراحي اندام ها  يا  مفاصل در اثر عفونت و تعويض كامل مفصل كاربرد داشته باشد.  كاربرد ديگر دستگاه  در جراحي هاي زانو است كه موارد زير را شامل مي شود :‌

‌1)آرتروپلاستي (بازسازي) كامل مفصل زانو‌(‌Total  Knee   Arthroplasty‌)

‌2)جراحي ترميمي ليگامان زانو‌ (‌Knee   ligament   reconstructive surgery‌)

‌3) جا اندازي باز و ثابت سازي داخلي  در شكستگي پلاتو تيبيا ‌

‌4)جراحي عضله چهارسر ران ‌(‌Quadriceplasty‌)

‌5)استئوتومي در  اطراف زانو، ديستال استخوان  فمور و يا پروگزيمال تيبيا‌

‌6) پيوند غضروف‌

(Autologous   chondrocyte   transplant)

  و نيز   جراحي هاي مفصل شانه شامل:

1) بازسازي مفصل شانه‌

‌2) جراحي  هاي چسبيدگي كپسول

‌3) ترميم روتاتور كاف‌‌ها

‌ 4)  جراحي برداشتن آكروميون

از‌CPM‌  استفاده مي شود.‌

مزاياي CPM

1. امكان استفاده زود هنگام از اين وسيله  در دوره بهبودي پس از عمل جراحي ‌

2. گرم و‌ در حالت كشش نگه داشتن ناحيه مفصلي كه منجر به افزايش جريان خون و انعطاف پذيري بيشتر محل مي شود در نتيجه بيمار سريع تر حركاتش را باز مي يابد.‌

3. كاهش  درد و ادم‌ بيمار به ميزان قابل توجه

4. كاهش مدت زمان بهبودي به‌ مدت حداقل  دو ماه و در نتيجه فراهم آوردن امكان بازگشت سريع فرد به شغل و حرفه خود

5. صرفه جويي در زمان ،هزينه هاي مربوط به كاهش درد و جلسات فيزيوتراپي

6. كمك به ترميم و بازسازيغضروف هاي مفصلي

 نكات مهم در  استفاده از ‌CPM ‌

1)‌ استفاده از CPM  مي بايست در 72 ساعت  اول پس از انجام عمل جراحي (معمولا 24 تا 48 ساعت اوليه ) آغاز شود و معمولا براي يك دوره 7 تا 10 روزه و( نبايد بيش از 21 روز يا 3هفته تجاوز كند) مورد استفاده قرار مي گيرد. استفاده از ‌CPM‌  بيش از 21 روز موثر نشان داده نشده است  بنابراين از لحاظ درماني ضرورتي ندارد.‌

‌2)  استفاده  از اين دستگاه براي افرادي كه مي توانند به صورت اكتيو در برنامه هاي  فيزيو تراپي شركت كنند ضرورتي ندارد .‌

3) استفاده از CPM ‌‌براي درمان بيماري هاي دژنراتيو مفصلي و كوتاهي هاي مزمن در نظر گرفته نمي شود ‌.

4) CPM در هيچ  يك  از  موارد   زير    كاربرد ندارد:‌

  -پيشگيري از ترومبو آمبوليسم

 -نا هنجاري هاي  مفصل گيجگاهي - فكي

 -استفاده در نواحي مهره ها

5) موارد منع استفاده از ‌CPM  شامل موقعيت  هاي زير است:

‌ -شكستگي هاي بدون ثبات

‌ -آرتروز هاي حاد مفاصل

-‌در شرايطي كه فقدان حس وجود دارد

حرکت و فشار برای بقای بافت همبند سالم و نیز ترمیم و بهبودی بافت همبند آسیب دیده ضروری است . دستگاه های حرکت پسیو مداوم که معمولا با نام دستگاه های‌CPM‌ خوانده می شوند، جهت حفظ و بازگرداندن دامنه حرکتی مفاصل مورد استفاده قرار می‌گیرند. در این مقاله به توضیح این دستگاه و نحوه عملکرد آن خواهیم پرداخت.‌
حرکت و فشار برای بقای بافت همبند نرمال و ترمیم و بهبودی بافت همبند آسیب دیده ضروری است . حرکت جریان خون را افزایش و درد را کاهش می دهد. حرکات پسیو به منظور حفظ دامنه حرکتی(‌ROM‌) و انعطاف پذیری مفاصل در موارد زیر کاربرد دارد:‌
‌۱) دوره توانبخشی پس از عمل جراحی‌
‌۲) توقف حرکات فعال به دلیل پروسه ترمیم ‌
‌۳) دردناک بودن انجام حرکات فعال ‌
▪ آثار بی حرکتی
برای درک بهتر آثار بی حرکتی (‌immobilization‌)‌ باید در ابتدا به بررسی ترکیب بافت همبند‌‌)Connective Tissue(‌ بپردازیم که تقریبا در تمامی ساختارهای بدن یافت‌‌‌‌ می شود‌ ‌و عملکردهای فیزیولوژیک بی شماری دارد. برخی از این کارکردها شامل حمایت مکانیکی، حرکت، کمک به انتقال مایع میان بافتی و کنترل فرایندهای متابولیک است. دو جز اصلی تشکیل دهنده بافت همبند کلاژن و اِلاستین هستند. این اجزا به بهترین نحو در فیبر های تاندون ها و لیگامان ها کنار هم قرار گرفته اند و به بافت همبند متحمل بار مکانیکی قابلیت قدرتمندی و قابل کشش بودن می‌ ‌بخشند. به این ترتیب بافت همبند قابلیت بالایی برای مقاومت در مقابل نیروهای کششی و چرخشی دارد.‌
Proteoglycan‌ها و Glycoprotein‌ ‌ها دو جز اصلی دیگر بافت همبند هستند و با فراوانی های متفاوت بسته به اینکه نقش اولیه بافت همبند چه چیزی باشد در این بافت یافت می شوند.نقش های مکانیکی Proteoglycan ‌‌ و Glycoprotein‌ ‌عبارتند از: تامین آب ماتریکس بافت همبند ، استحکام بخشی فیبر های کلاژن و مقاومت در برابر نیرو های فشاری ( برای مثال در نواحی غضروف مفصلی. )‌
با بر عهده داشتن چنین نقش های مهمی در ساختار های بافت نرم بدن جلوگیری از تخریب و دژنراسیون بافت همبند مانند آنچه در استئو آرتریت ها ، استئوپروز ها ، بیماری های پیشرونده تخریبی غضروف های مفاصل یا در ماتریکس بافت همبند استخوانی روی می دهد ، حیاتی است. ‌
تروما نیز می تواند موجب اختلال در عملکرد بافت همبند شود، مانند زمانی که بافت نرم در اثر جراحی های ارتوپدیک دچار آسیب می شود. از آنجا که این فیبر ها به شکل موازی قرار گرفته اند ساختار و عملکرد آن ها در طی ترمیم، به شدت تحت تاثیر قرار می گیرد .بی حرکتی سبب می شود این اجزا در طی ترمیم به شکل تصادفی و در جهات مختلف قرار گیرند و پدیده ای به نام" ‌Cross Linking‌" ایجاد شود . این پدیده به تشکیل چسبندگی در بافت نرم ،خشکی و در نهایت محدودیت دامنه حرکات اکتیو و پسیو می انجامد، بنا بر این بی حرکتی به شکلی واضح، آثار تخریبی بر بافت همبند و بافت های اطراف آن خواهد گذاشت که شامل: کوتاهی ،کاهش قدرت کشش، تشکیل ادم، گرفتگی سیاهرگی و آتروفی است .‌

دستگاه هاي حركت  پسيو مداوم " ‌‌Continuous   Passive    Motion    Device ‌‌  "   كه معمولا با نام  دستگاه هاي‌CPM‌  خوانده مي شوند،جهت حفظ و بازگرداندن دامنه حركتي مفاصل مورد استفاده قرار مي گيرند.‌‌ ‌بازگشتن دامنه حركتي مفاصل پس از جراحي يا تروما به كيفيت  توانبخشي بستگي دارد .تاخير در توانبخشي ممكن است منجر به عملكرد ضعيف مفصل   يا بي حركتي شود.‌توانبخشي مفاصل شامل استفاده از حركات  اكتيو و پسيو به منظور بازگرداندن تحرك مفصل است. حركات پسيو مي تواند توسط يك فيزيو تراپ يا توسط  CPM‌ ‌ انجام شود. CPM ‌‌‌از طريق تحريك ترميم بافت هاي مفصلي ، گردش مايع مفصلي و كاستن از ادم منطقه اي بهبودي را افزايش مي دهد‌. همچنين ‌CPM‌  از چسبندگي ،خشكي مفاصل‌،كوتاهي ها و تخريب غضروف هاي مفصلي جلوگيري مي كند. اين وسيله بي نقص ترين دستگاه توانبخشي پس از عمل به خصوص براي مفصل زانو وبه ويژه پس از  عمل ‌‌ (TK A)Total  Knee Arthroplastyو يا  ترميم هاي ليگاماني در اين منطقه بوده است‌. پذيرش اين روش براي مفصل زانو اين انگيزه را ايجاد كرد تا از‌CPM‌  براي  توانبخشي ساير مفاصل تحمل كننده وزن نيز استفاده شود.هم اكنون اين دستگاه براي مفاصل لگن‌، زانو، مچ پا، شانه ، آرنج و مچ دست نيز موجود    است. مفصل آسيب ديده به طور مداوم و براي مدت زماني مشخص (تا 24 ساعت در روز ) در جهت حركتي تعيين شده و بدون كمك خود بيمار توسط دستگاه حركت داده مي شود . دستگاه در محلي در امتداد مفصل آسيب ديده  به وسيله استرپ هاي ولكرو نگه داشته شده و از يك بخش الكتريكي براي تنظيم دامنه و سرعت حركت استفاده مي شود. تنظيم دامنه حركتي اوليه  بر اساس راحتي بيمار و ساير فاكتور هايي كه ارزيابي مي شود تعيين شده و افزايش دامنه حركتي به ميزان 3 تا 5 درجه در روز با توجه به تحمل بيمار صورت مي گيرد.‌

تاريخچهCPM‌

توانايي محدود غضروف هاي مفصلي براي ترميم و بازسازي شدن به اضافه  مشاهدات كلينيكي و تحقيقاتي كه در  رابطه با تاثيرات بي حركتي و آثار زيان آور آن براي مفاصل انجام گرفت  در سال 1970 مورد توجه سالتر(‌Salter‌)  و همكارانش واقع شد‌.خشكي و درد مداوم ،آتروفي عضلات و استئو پروز در اثر عدم استفاده از اندام و در نهايت  هم آرتروز هاي دژنراتيو  زماني رخ مي دهند كه مفصل به شكل اكتيو پس از مدتي بي حركتي به حركت در مي آيد. سالتر اين فرضيه را مطرح كرد كه‌CPM‌  بهبود وضعيت غضروف هاي مفصلي و ترميم كپسول، ليگامان ها وتاندون ها را تسهيل خواهد كرد.‌CPM‌ هاي اوليه دستگاه هاي ساده اي بودند كه از موتور هاي پر سرو صدا ،ترمز ها‌، قرقره ها ، طناب ها و چندين ميله ساخته شده بودند .براي كاربردي شدن بيشتر اين دستگاه ها ، انواع مختلفي طراحي و ساخته شدند تا  هر يك عهده دار مفصل خاصي از بدن از جمله زانو باشند . بيش از 13 نوع‌CPM‌  ساخته شد تا مفاصل مختلفي از بدن شامل لگن  ، زانو ، مچ پا ،انگشت شست پا ، شانه ،آرنج ، مچ دست و دست را به حركت در آورند.‌

ويژگي هاي يك ‌CPM‌ كارآمد

براي اينكه يك‌CPM‌  كارايي خوبي داشته باشد مي بايست بتواند عضو آسيب ديده را با شرايط زير حركت دهد:‌

1) در الگوي صحيح  حركتي

2) به شكل مداوم و با تكرار

3) با يك سرعت حركتي ثابت

4) براي مدت زمان مشخص شده

5) در دامنه حركتي تعيين شده

6)طي  كردن يك دامنه حركتي يكسان در هر بار حركت

‌7)  بايد يك كليد ايمني در دسترس براي خاموش كردن دستگاه موجود باشد.

طي درمان با‌CPM‌  ناحيه مفصلي در دستگاه ايمن است و اين دستگاه برنامه ريزي مي شود تا مفصل را به شكل پسيو در  دامنه از قبل تعيين شده‌، با سرعت معين حركت دهد. حركات آرام و كنترل شده اند و بيمار به شكل اكتيو از نيروي عضلاني براي تحرك اندام استفاده نمي كند.‌

یکی از موارد استفاده از مگنتوتراپی تأثیر آن بر جوش خوردن شکستگی استخوان است. بافت استخوانی تا سن 35 سالگی تشکیل شده و پس از آن توده استخوانی کم کم شروع به کاهش می کند. عوامل تغذیه ای بخصوص دریافت کلسیم، سطح فعالیت های فیزیکی و فاکتورهای ژنتیک در این پروسه اهمیت دارند.

تأثیر مگنت تراپی بر تحریک استخوان سازی و استئوپلاست ها ثابت شده است. میدانهای مغناطیسی پالسی با تغییر پتانسیل غشای سلولی در اوستئوپلاستها باعث تحریک فعالیت آنها می شود. یکی از عوارض مهم در شکستگی استخوان، جوش نخوردن یا (Non Union) می باشد که احتمال آن با افزایش سن زیاد می شود. PMF باعث تسریع پروسۀ جوش خوردن استخوان و افزایش توده استخوانی (Bone Mass) می شود.
از موارد دیگر مگنتوتراپی می توان از کاربرد آن در درمان اوستئوپوروزو یا پوکی استخوان یاد کرد. امواج با فرکانس پائین الکترومگنتیک باعث القاء جریانهای الکتریکی در استخوان شده و تراکم استخوان را افزایش می دهند. همچنین امواج الکترومگنیک اثرات ثانوی دیگری نیز دارد که در حفظ ساختار استخوان بطور غیر مستقیم نقش عمده ای دارند.

اثرات التیامی یا بازسازی در بافت های استخوان و پریوست

اثر ضد التهاب:

اثر ضد التهاب این روش در مطالعات بر روی استئومیلیت باکتریال مزمن و حاد و نیز التهابات استریل رومائید و نیز آرتروز(استئو آرتریت) ثابت شده است.

اثرات ضد درد:

اثر مگنت در شرایط دردناک التهابی یا تخریبی مثل آرتروز ثابت شده است و همچنین آزمایشات اثر متقابل آن را با آندروفین ها نشان می دهد. مزیت دیگر تأثیر بر سندرمهای دردهای انتشاری مانند سیاتیک است که برای درمان استفاده توأم از مگنتوتراپی و لیزرتراپی توصیه می شود.

اتساع عروق (وازودیلاتاسیون) و افزایش خون رسانی و اکسیژن رسانی به بافتها

در این مکانیسم افزایش اکسیژن بافتی تا 200 % در ناحیه پالس دیده شده و شستشوی محصولات متابولیکی از سلول ها ازدیاد پیدا می کند. در واقع این مکانیسم در هر پروسه ای از ترمیم، اساس بهبودی است.

اثرات ضد اِدم:

معمولاً بعد از جلسه دوم درمان دیده می شود. اگر منشاء اِدم بدخیمی یا متاستاز به غدد لنفاوی باشد از این روش نمی توان استفاده کرد.

اثرات بازسازی بافتی در بافت نرم و بافت عصبی (Neural Regeneration)

اثر شل کنندگی در گرفتگی عضلات، با منشاء ستون فقرات و گرفتگی عضلات بعلت تجمع فرآورده های اسیدی ناشی از سوخت و ساز بدن که باعث درد می شود مؤثر است.

در مگنتو تراپی از سه میدان مثبت، منفی و پالسی استفاده می شود.
مگنتوتراپی یک روش درمانی بی خطر و غیر تهاجمی است که مورد منع خاصی ندارد و کنتراندکسیون های آن همان موارد منع فیزیوتراپی است

مگنت تراپی چیست؟

مگنت تراپی (مغناطیس درمانی) به معنی اعمال نیروی مغناطیس بر روی بدن به منظور بهره گیری از خواص درمانی آن می‌باشد. وقتی که از نیروی مغناطیسی برای اهداف درمان پوکی استخوان استفاده می‌شود، از آن به عنوان مغناطیس شفابخش یا بیومغناطیس نام می‌برند. استفاده از روش مغناطیس درمانی به زمان‌های بسیار قدیم باز می‌گردد، اما هنوز هم برای اهداف درمانی مورد استفاده قرار می‌گیرد. در برخی از کشورها این روش به یک فناوری بسیار پیشرفته تبدیل شده است. مغناطیس درمانی چگونه عمل می کند؟ سودمندی استفاده از مگنت تراپی به عنوان یک روش درمانی به خاطر وجود حوزه های مختلف الکترو مغناطیسی می باشد که در بدن انسان بطور طبیعی وجود دارد.

برای مثال، انتقال پیام ها در سیستم عصبی و عکس العمل عضلات به آنها با فعالیت مغناطیسی بدن ارتباط دارد. علاوه بر این گرما می تواند بزرگترین حوزه مغناطیسی را در بدن ایجاد کند. به همین خاطر بیان می شود حوزه های مغناطیسی منفی می توانند باعث تحریک متابولیسم بدن، افزایش مقدار اکسیژن در دسترس سلول ها، و کاهش محیط اسیدی در بدن شود.

تأثیر درمانی مگنت تراپی برای درمان درد

قرن‌ها پیش، مردمان باستان از مگنت تراپی برای درمان درد و سایر بیماری‌های مزمن مانند بیماری ام اس و … استفاده می‌کردند. آنها کشف کرده بودند که سنگ‌های مغناطیسی مانند مگنتیت (آهنربا) یک میدان مغناطیسی ثابت از خود ساطع می‌کنند که می‌تواند به بدن انسان برای توازن و خود درمانی کمک کند. شواهدی وجود دارد که نشان می‌دهد استفاده از بیومغناطیس (مغناطیس شفابخش) میزان هورمون اندورفین بدن را افزایش می‌دهد. اندورفین‌ها در واقع مسکن‌های طبیعی موجود در بدن هستند. دکتر سائول لیس گزارش کرد که پس از به کار بردن یک میدان مغناطیسی ثابت بر روی نقاط طب فشاری، میزان اندورفین در آن قسمت، ۴۸ درصد نسبت به میزان قبل از درمان افزایش پیدا می‌کند. در بدن حدود ۲۰۰۰ نقطه طب سوزنی وجود دارد.

بنابراین حتی اگر یک آهنربا دقیقاً بر روی نقطه طب سوزنی مورد نظر قرار نگیرد، به احتمال زیاد میدان مغناطیسی حاصل از آن، یک یا چند تا از این نقاط را تحت تأثیر قرار می‌دهد و بدن شروع به ساختن و آزاد کردن هورمون مسکن اندورفین خواهد کرد. آیا این روش درمانی بی خطر است؟ بله. ابزارهای مگنت تراپی که برای اهداف درمانی استفاده می شوند، کاملاً بی خطر هستند. چه زمان لازم است از این روش درمانی استفاده شود؟ از این روش درمانی در بسیاری از موارد برای بیماران استفاده می شود. امکان استفاده از این روش در هنگام ایجاد درد یا التهاب شدید و نیز شرایط بیماری مزمن، فرآیند بهبود ضعیف یا موارد مانند آن وجود دارد. به هر حال هنگام انتخاب این روش درمانی لازم است به موارد منع مصرف زیر توجه داشت: مواردی که از دستگاه های تنظیم ضربان قلب استفاده می شود بارداری مشکلات بد خیم سلول های خونی عفونت های شدید و بیماری فعال سل مشکلات غدد خون ریزیمغناطیس از زمان هیپوکرات در طب باستانی شناخته شده و کاربرد داشته است. میدان های مغناطیسی در زندگی انسان نقش مهمی دارند و این نقش زمانی قابل درک است که بدانیم زمین خود یک مغناطیس بزرگ می باشد.
با عبور جریان از یک سیستم، در اطراف آن میدان مغناطیسی تشکیل می شود. این میدان به شکل دایره است و شدت آن قابل اندازه گیری می باشد. در واقع چگالی شدت میدان مغناطیسی از خطوط نیروی مغناطیسی در اطراف و مرکز سیستم یا بوبین ایجاد می شود که آن را با واحد Gauss یا Tesla اندازه می گیرند.

استفاده از مگنت تراپی از قرن 17 در دنیا مورد توجه و مطالعه بوده است. این شیوه درمانی بر این اساس استوار است که همه چیز در ماهیت الکتریکی هستند. با توجه به اینکه غشای سلول و تمام عناصر داخل سلول دارای بار الکتریکی و مغناطیسی هستند. بدن انسان از تعداد زیادی سلول تشکیل شده است که فعالیت الکتریکی دارند. این سلول ها پتانسیل پایه دارند که برای متابولیسم زمان سلولی لازم است.
در واقع می توان پروتوپلاسم (محتویات داخل سلولها) را به عنوان یک سیستم ژنراتور در نظر گرفت که شارژ الکتریکی بدن را تعیین می کند و کاهش این انرژی الکتریکی باعث ضعف مغناطیسی بدن و فقدان آن باعث مرگ می شود.

پتانسیل استراحت سلولی متناسب با تبادل یونی غشای سلول است. پتانسیل پایه در سلولهای بیمار یا آسیب دیده تغییر می یابد. میدان مغناطیسی با نفوذ به سلول ها، نفوذ پذیری غشاء سلولی را بهسازی و تبادل یونی در سلول را تسهیل و مصرف اکسیژن را افزایش می دهد.
میدان مغناطیسی به همه سلول ها در هر عمقی از بدن بصورت همزمان نفوذ می نماید. بنابراین با این روش امکان درمان مؤثر پاتولوژی های عمقی که با روش های دیگر بطور مستقیم امکانپذیر نبود میسر می شود.

میدان های مغناطیسی پالسی

PMF (Pulsed Magnetic Field)

اگر چه استفاده از مغناطیس درمانی از گذشته مورد توجه بوده است، ولی بیشترین اثرات درمانی امروزه با پیشرفت تکنولوژی و امکان ایجاد میدان های پالسی قوی با فرکانس پائین دیده می شود. در فرکانس حدود 5Hz انقباض عروق (Vasoconstriction) و در فرکانس 10Hz انبساط عروقی (Vasodilatation)دیده می شود.

سلولها در فرکانس 200-100 Hz بیشترین پاسخ درمانی را نشان می دهند. این پاسخ از فرکانس 50Hz شروع شده و برای تکمیل پروسۀ درمان بهتر است کم کم 25 پالس در ثانیه اضافه شود تا به محدودۀ 200-100 Hz برسد. میدان پالسی باعث افزایش ساخت استخوان و جلوگیری از کاهش توده یا تراکم استخوان می شود